سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

746

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

كتاب وى « بحور الغمه » گرفته شده است . ) وى كتاب مجالس « بحور الغمه » را در سه جلد نوشت . جلد اول و دوم را در سال 1293 ه ( چاپ در سال 1296 ) و جلد سوم را در سال 1308 ه تأليف كرد . ( چاپ در 1310 ) . محمّد عميد ص 597 وى اصلا زنگىپورى بود ، اما در محمدآباد گهنه ( بلوك اعظم‌گره ) با پدرش زندگى مىكرد . وى امام جماعت مسجد به اولى در پتنه بود و در همان جا درگذشت . نام فرزندش مولانا سيد محمّد است ، نه محمّد هادى و در مدرسهء سليمانيه پتنه تا سال 1989 م تدريس مىكرد . پيش از نام محمّد ظهور ، اين مطلب افزوده شود : محمّد طاهر ، اعظم‌گرهى ص 598 مولانا سيد محمد طاهر فرزند مولانا سيد محمد مرتضى فرزند سيد على جواد طاب ثراه ، از مدرسهء ايمانيه بنارس و جامع العلوم جواديه بنارس فارغ التحصيل شده بود . او با دختر عمويش مولانا سيد محمد سجاد ، ازدواج كرد . پس از رحلت مولانا سيد مظفر حسين ، وى واعظ جامع العلوم جواديه شد و در بنارس امام جمعه بود . در همان زمان ، صدر مدرس مدرسهء ايمانيه نيز بود . ما باهم روابط حسنه داشتيم ، ولى سال وفاتش به تحقيق معلوم نيست . مولانا على جواد ( جدّ محمد طاهر ) اصلا زنگىپورى بود . سادات زنگىپورى و سادات محمدآباد گوهنه ( بلوك اعظم‌گره ) باهم نسبتهاى نسبى و خويشاوندى داشتند ، ولى مولانا على جواد از زنگىپور به بنارس منتقل شده بود . بدين جهت الآن ، به خانواده‌اش مىتوان بنارسى گفت ، يا چنانچه نسبت قديمى را در نظر بگيريم ، مىتوان زنگىپورى گفت ، ولى اعظم‌گرهى قطعا اشتباه است . محمد كاظم ، اخبارى ص 602 در الذريعة نام مصنف « دفع المغالطه » را ( كه دربارهء عروسى قاسم است ) ، « حكيم محمد كاظم لكنهوى » نوشته است كه نشان مىدهد وى حكيم هم بوده است . محمد مصطفى ، ميرآغا ، ( مجتهد ) ص 612 - 611 مجلهء اصلاح ( مورّخ شوال 1323 ه ق ) سال ولادت وى را 1252 ه ق نوشته است . محمد موسى ص 614 - 613 او در ويلور ( مدراس ) سكونت داشت . در سال 1964 م توسط من به تانزانيا آمد . در سالهاى 1963 م و 1964 م در آفريقا شعبهء تبليغ و كارهاى علما تحت سرپرستى من بود . من در آن زمان مولانا محمد موسى را به آفريقا دعوت كردم . نامه‌اش از ويلور ( مدراس ) آمده بود . وقتى اينجا آمد ، ابتدا به جماعت تبورا فرستاده شد . ازآنجا نيز به لندى منتقل شد . در اواخر سال 1966 م به وطن برگشت و خبر رحلتش از ويلور نوشته و فرستاده شد . در آن نامه ، محل و تاريخ درگذشت وى ذكر نشده بود . من در مجلهء لائت ( دارالسلام ، مورّخ مارس و ژوئن 1967 م ) خبر وفات او را همراه با عكس وى چاپ كردم . من خبر فوت شدن عيال مولانا محمد موسى را در ويلور ، در مجلهء اصلاح ( مورّخ آوريل يا مه 1994 م ) خواندم كه از آن برمىآيد خانواده‌اش تا به حال در ويلور ( مدراس - هند ) زندگى مىكنند . مير محمد مؤمن عرشى ص 620 - 619 مثنوى وى با عنوان « مشاهد عرشى » ، در الذريعة ياد شده است . محمد مهدى ، بهيك‌پورى ص 623 او پدر مادربزرگم ( جدّ مادرى ) بود . من يك رساله دربارهء شرح حال اجدادم با عنوان « شجرهء طيبه » ( كه چاپ نشد ) نوشته‌ام . در اينجا با استفاده از آن ، شرح حال وى را تكميل مىكنيم : تاريخ تولد وى 25 ربيع الثانى 1269 ه ق است كه من آن را از يادداشتهاى پدرش نقل كردم . بعلاوه شرح حال وى كه